H εκμετάλλευση των άτεκνων ζευγαριών με την εξωσωματική γονιμοποίηση

Ο καθηγητής Robert Winston, πρώην Διευθυντής του κ. Γ. Πιστοφίδη στο νοσοκομείo Hammersmith, ισχυρίζεται ότι τα ζευγάρια χρεώνονται έως και 10 φορές παραπάνω και ποτέ δεν ενημερώνονται για τις εναλλακτικές λύσεις.

Έχω περάσει σχεδόν 40 χρόνια να ακούω και να μιλάω σε ζευγάρια που δεν μπορούν να τεκνοποιήσουν, πιστεύοντας ότι δεν είναι «σωστές » γυναίκες οι «σωστοί» άνδρες. Τα τελευταία χρόνια έχουμε σημειώσει σημαντική πρόοδο στην θεραπεία της υπογονιμότητας. Το λυπηρό γεγονός είναι ότι όλο και περισσότερα υπογόνιμα ζευγάρια αποτελούν αντικείμενο εκμετάλλευσης από μια φιλοκερδή βιομηχανία που συχνά αγνοεί τα ηθικά πρότυπα. Η κυβέρνηση και το NHS δεν κάνουν αρκετά για να βοηθήσουν. Δεν είναι μόνο μερικοί ιατροί υπεύθυνοι. Πολλές εταιρείες διοικούνται από ανθρώπους που έχουν μικρή ή καθόλου επαγγελματική κατάρτιση, προσφέροντας καθημερινά θεραπείες που απλά δεν λειτουργούν.

Ως γιατρός, έχω εμπλακεί στενά με την θεραπεία υπογονιμότητας και λυπάμαι βαθύτατα για το ότι η εξωσωματική γονιμοποίηση έχει γίνει μια τόσο εμπορική επιχείρηση.

Είναι τέτοιος ο θυμός μου που αισθάνθηκα ότι είμαι υποχρεωμένος να γράψω ένα βιβλίο. Χωρίς αμφιβολία θα γίνει πολύ δημοφιλές διότι πιστεύω ότι είναι ζωτικής σημασίας στην ιατρική πρακτική. Ο στόχος μου είναι να βοηθήσω του ανθρώπους να ρωτήσουν τους γιατρούς τις σωστές ερωτήσεις και να κατανοήσουν την θεραπεία που τους προσφέρεται.

Είμαι περήφανος που η Βρετανία άνοιξε τον δρόμο στην εξωσωματική γονιμοποίηση. Η θεραπεία έχει γίνει εξαιρετικά επικερδής και η αλήθεια σχετικά με τα ποσοστά επιτυχίας της συχνά κρύβεται. Η θεραπεία της εξωσωματικής γονιμοποίησης είναι επιτυχής σε λιγότερο από το ένα τρίτο των περιπτώσεων. Τα άτεκνα ζευγάρια πιστεύουν ότι είναι η μόνη διαθέσιμη θεραπεία και η πιο επιτυχημένη. Αυτό είναι εντελώς λάθος!

Περισσότερα από τα μισά ζευγάρια που καταφεύγουν στην εξωσωματική γονιμοποίηση θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν με επιτυχία πολύ φθηνότερες εναλλακτικές λύσεις.

Αν πηγαίνατε στον γιατρό σας και παραπονιόσασταν για πόνο στο στήθος και σας πρότεινε αμέσως εγχείρηση ανοικτής καρδιάς χωρίς τις κατάλληλες εξετάσεις θα σκεφτόμουν: «Τι απαίσιος γιατρός! Αυτός ο πόνος θα μπορούσε να οφείλεται σε δυσπεψία, ασθένεια στο στήθος, πληγή στα πλευρά ή ιογενή λοίμωξη»

Σήμερα τα υπογόνιμα ζευγάρια απευθύνονται αμέσως σε μια κλινική εξωσωματικής γονιμοποίησης στην οποία μπορεί να μην γίνεται σωστή προσπάθεια για διάγνωση.

Η αδυναμία να βρεθεί η αιτία για κάθε σύμπτωμα είναι κακό και ανεύθυνο φάρμακο. Οι διαφορετικές αιτίες της υπογονιμότητας – και υπάρχουν πολλές – θα χρειαστούν διαφορετικές δράσεις. Η εξωσωματική γονιμοποίηση αποτυγχάνει συχνότερα όταν δεν βασίζεται στην αιτία της υπογονιμότητας.

Το Εθνικό Σύστημα Υγεία της Μ. Βρετανίας (NHS) φταίει πολύ! Οι οδηγίες για θεραπεία είναι αστείες και το συντομότερο δυνατό οι ασθενείς παραπέμπονται στον ιδιωτικό τομέα.

Το κόστος της εξωσωματικής γονιμοποίησης είναι πολύ υψηλό! Αναμφισβήτητα, η εξωσωματική γονιμοποίηση δεν θα έπρεπε να κοστίζει όσο χρεώνεται - περίπου £ 5.000. Ακόμα και τα νοσοκομεία του NHS συχνά βγάζουν κέρδος το οποίο το χρησιμοποιούν για να χρηματοδοτήσουν άλλες υπηρεσίες.

Το πρόβλημα είναι ότι το NHS επιχειρεί στην ελεύθερη οικονομία και χρεώνει όχι το κόστος της θεραπείας αλλά το ποσό που μπορεί να αντέξει η ζήτηση.

Το NHS έχει ανεπάρκεια ταμειακών διαθεσίμων και οποιοδήποτε κέρδος είναι πολύτιμο. Καθώς τα νοσοκομεία χρεώνουν τις αναθέτουσες αρχές του NHS υπερβολικά, οι κύκλοι των θεραπειών που μπορούν να χρηματοδοτηθούν μειώνονται, περιορίζοντας πολλά ζευγάρια σε μόνο ένα κύκλο – αν και το Εθνικό Ινστιτούτο Υγείας & Κλινικής Αριστείας (ΝΙCE) συστήνει ότι έως τρεις κύκλοι θεραπείας θα πρέπει να είναι διαθέσιμοι μέσω του NHS.

Τα υπογόνιμα ζευγάρια που αποτυγχάνουν έναν κύκλο θεραπείας στο NHS σε τι περισσότερες φορές αναγκάζονται να απευθυνθούν στον ιδιωτικό τομέα και σε κλινικές που λειτουργούν με τους ιατρούς του NHS.

Το χειρότερο όμως είναι ότι πλέον οι ιδιωτικές κλινικές χρεώνουν πάρα πολύ τις θεραπείες εξωσωματικής γονιμοποίησης. Ο συνδυασμός της απόγνωσης των ζευγαριών με την απληστία κάποιων ιατρών σταθερά αυξάνει το κόστος της θεραπείας. Φυσικά υπάρχουν και άριστοι ιατροί σε ιδιωτικές κλινικές που παρέχουν τις ιατρικές τους υπηρεσίες με σεβασμό στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Παρολαυτά στον τομέα της εξωσωματικής γονιμοποίησης υπάρχει ένα είδους καρτέλ. Όλες οι ιδιωτικές κλινικές θα μπορούσαν να εκτιμήσουν τα έξοδά τους και να τροποποιήσουν τις τιμές τους. Με τόσα πολλά υπογόνιμα ζευγάρια να επιστρέφουν μετά από αποτυχημένους κύκλους θεραπείας το κίνητρο να μειωθεί το κόστος είναι πολύ μικρό.

Είναι ανησυχητικό ότι αρκετές ιδιωτικές κλινικές διαφημίζονται στο μετρό του Λονδίνου. Διάφοροι ιδιώτες ιατροί υπερβάλουν στα ΜΜΕ για τις «πρωτοπόρες» υπηρεσίες που παρέχουν και «προσφέρουν νέες ελπίδες στα άτεκνα ζευγάρια». Μερικές φορές τα νεαρά ζευγάρια πληρώνουν ακόμη και για θεραπείες στις οποίες δεν έχει τεκμηριωθεί η αποτελεσματικότητα τους μέσω της έρευνας. Οι «θαυματουργές» εξελίξεις στον τομέα της εξωσωματικής γονιμοποίησης προωθούνται πριν ακόμα ολοκληρωθούν οι απαραίτητες κλινικές δοκιμές.

Δυστυχώς η Ρυθμιστική Αρχή Ανθρώπινης Γονιμοποίησης & Εμβρυολογίας (HEFA) που έχει συσταθεί για την προστασία των ασθενών είναι ανεπαρκής. Η Ρυθμιστική Αρχή Ανθρώπινης Γονιμοποίησης & Εμβρυολογίας έχει κάνει πάρα πολύ λίγα για να διαμορφώσει το κόστος της εξωσωματικής γονιμοποίησης στον ιδιωτικό τομέα και στο NHS.

Είναι αστείο ότι ένας κύκλος θεραπείας εξωσωματικής γονιμοποίησης μπορεί να κοστίσει £1000 σε ορισμένες περιοχές της Μ. Βρετάνιας και πάνω από £5000 σε άλλες. Την περασμένη εβδομάδα έμαθα ότι μια γυναίκα, στο τέλος του πρώτου κύκλου εξωσωματικής γονιμοποίησης, είχε καταβάλει £11.000. Είναι εξωφρενικό ότι μερικές κλινικές μπορεί να χρεώσουν £300 ή £400, για την κατάψυξη και την αποθήκευση των εμβρύων για ένα χρόνο, όταν το υγρό άζωτο στο οποίο αποθηκεύονται τα έμβρυα κοστίζει μόνο μερικές πένες ενώ οι φιάλες μπορούν να χρησιμοποιηθούν ξανά και ξανά.

Η Ρυθμιστική Αρχή Ανθρώπινης Γονιμοποίησης & Εμβρυολογίας έχει επανειλημμένα ισχυριστεί ότι δεν έχει την δυνατότητα να διαμορφώσει το κόστος αλλά αυτό δεν ισχύει. Έχω συχνά εισηγηθεί για αυτά τα προβλήματα στο κοινοβούλιο. Οι υπουργοί δείχνουν ενδιαφέρον αλλά είναι δύσκολο να τους πείσω να ενεργήσουν. Κρύβονται πίσω από την Ρυθμιστική Αρχή.

Γιατί όλα έχουν πάει τόσο στραβά; Όταν μου προτάθηκε το 1980, η θέση του Διευθυντή της Κλινικής Γονιμότητας στο νοσοκομείο Hammersmith, ένα ανώτατο στέλεχος με ρώτησε: Γιατί θα θέλατε να δουλέψετε στην «Κλινική της Ματαιότητας»;

Τότε, η υπογονιμότητα δεν λαμβάνονταν σοβαρά υπόψη και σίγουρα υπήρχε ανάγκη για πολύ καλύτερες θεραπείες. Τότε δεν υπήρχαν ιδιωτικές κλινικές και είχαμε όλοι δεσμευθεί να βοηθήσουμε τα άτεκνα ζευγάρια υπό την αιγίδα του NHS. Επειδή δεν είχε αναπτυχθεί η αγορά των Υπηρεσιών Υγείας ήμασταν πάντα σε θέση να παρέχουμε μια σειρά από θεραπείες εντελώς δωρεάν. Εάν κάποιοι ασθενείς έπρεπε να πληρώσουν η αμοιβή δεν ήταν εξωπραγματική. Έτσι είχαμε εκπαιδευτεί να ασκούμε την ιατρική επιστήμη.

Με την εξέλιξη της εξωσωματικής γονιμοποίησης οποιαδήποτε ηθική/δεοντολογική θεώρηση της αμοιβής εξαφανίστηκε. Έως το 1986 είχαν ιδρυθεί οι περισσότερες ιδιωτικές κλινικές και σύντομα έγινε φανερό ότι θα υπάρξει μαζική ζήτηση. Μέσα σε λίγα χρόνια κερδήθηκαν πάρα πολλά χρήματα. Το τεράστιο κέρδος αιτιολογείται από το ότι μόνο μία στις τρεις γυναίκες μπορεί να μείνει έγκυος με τον πρώτο κύκλο εξωσωματικής γονιμοποίησης.

Πρέπει να εξετάσουμε πιο προσεκτικά το τι προσφέρουμε για την θεραπεία της υπογονιμότητας. Υπάρχουν πάρα πολλά ζευγάρια που έχουν τεκνοποιήσει φυσιολογικά μετά από την αποτυχία της εξωσωματικής γονιμοποίησης. Σε πολλές περιπτώσεις η εξωσωματική γονιμοποίηση δεν ήταν η σωστή θεραπεία. Είναι απαραίτητο οι συμβουλές θεραπείας να είναι σοφότερες και αμερόληπτες. Σε κάποιες περιπτώσεις η θεραπεία που έχει επιτυχία είναι και η φθηνότερη.

Σε ανεξήγητες περιπτώσεις υπογονιμότητας είναι πιθανό να μην είναι απαραίτητη ιατρική θεραπεία.

Μια γυναίκα που επικοινώνησε μαζί μου, μετά από τρεις αποτυχημένες προσπάθειες εξωσωματικής γονιμοποίησης είχε συχνές περιόδους, καθόλου ωορρηξία και ήταν υπέρβαρη. Δεν την είχε ενημερώσει κανείς ότι το βάρος της ίσως να ήταν ο παράγοντας που δεν μπορούσε να τεκνοποιήσει. Αφού έχασε λίγο βάρος και άρχισε θεραπεία με Clomid, το φάρμακο που διεγείρει τις ωοθήκες και κοστίζει περίπου £20 ανά έμμηνο κύκλο, συνέλαβε στους τέσσερις μήνες χωρίς καμία άλλη θεραπεία.

Μια άλλη 35χρονη γυναίκα είχε αποτύχει σε επτά κύκλους θεραπείας (κόστος £33.600). Με μια υστεροσαλπιγγογραφία των £300 εντοπίστηκαν συμφύσεις στη μήτρα. Χρειάστηκε μόνο μια 15λεπτη επέμβαση για την αφαίρεσή των συμφύσεων και μέσα σε πέντε μήνες έμεινε έγκυος χωρίς περισσότερες θεραπείες.

Δυστυχώς η υστεροσαλπιγγογραφία και η λαπαροσκοπική εξέταση της πυέλου αποφεύγεται. Το Εθνικό Ινστιτούτο Υγείας & Κλινικής Αριστείας συνέστησε λόγο κόστους την περιορισμένη χρήση του λαπαροσκόπιου. Αυτή η προσέγγιση «εξοικονόμησης κόστους» εξαναγκάζει όλο και περισσότερους ασθενείς σε περιττές και ακριβές θεραπείες εξωσωματικής γονιμοποίησης.

Είναι μια εντελώς απογοητευτική εικόνα αλλά πιστεύω ότι μπορούμε να αλλάξουμε την κατάσταση: υπάρχουν πολλά φωτεινά παραδείγματα νέων ιατρών και εμβρυολόγων που σκέφτονται με τον ίδιο τρόπο. Με καλύτερη έρευνα θα μπορούσαμε να προσφέρουμε φθηνότερες και αποδοτικότερες υπηρεσίες υγείας στο μέλλον.

Ίσως σε 30 χρόνια να ανατρέξουμε στο παρελθόν και να αναρωτηθούμε: «Θεέ μου, αυτό έκαναν στ’ αλήθεια;» . Ας ελπίσουμε ότι έως τότε η εκμετάλλευση των υπογόνιμων ζευγαριών θα είναι παρελθόν.

Πηγή: Mail Online 03/09/2015