Φτωχή ανταπόκριση των ωοθηκών στα φάρμακα της εξωσωματικής γονιμοποίησης

Το θέμα της υπογονιμότητας δυστυχώς απασχολεί όλο και περισσότερα ζευγάρια τις τελευταίες δεκαετίες. Παγκοσμίως 1 στα 5 ζευγάρια αναζητά ιατρική βοήθεια ώστε να αποκτήσει ένα παιδί. Αυτό σημαίνει ότι πιθανότατα είτε κάποιος γνωστός μας ή εμείς οι ίδιοι έχουμε ακολουθήσει κάποια θεραπεία υποβοηθούμενης αναπαραγωγής.

Ένα από τα πολλά ζητήματα που μπορεί να απογοητεύσουν τα ζευγάρια είναι ο μικρός αριθμός των ωαρίων ύστερα από τη διέγερση των ωοθηκών με φάρμακα. Αυτό συνήθως ονομάζεται φτωχή ανταπόκριση των ωοθηκών στη θεραπεία.

Πολλές φορές ακούμε περιπτώσεις που οι γυναίκες παίρνουν πολύ μεγάλες δόσεις φαρμάκων με σκοπό να ξεπεράσουν αυτό το θέμα. Ο καθηγητής Αναπαραγωγικής Ιατρικής του Πανεπιστημιακού Ιατρικού Κέντρου της Ουτρέχτης Frank Broekmans, σε μια πρόσφατη συνέντευξη του, υποστηρίζει ότι «μπορούμε να προβλέψουμε τη φτωχή ανταπόκριση των ωοθηκών αλλά όχι να την βελτιώσουμε». Η εξέταση της ορμόνης ΑΜΗ (Αντιμυλλέριος ορμόνη) μας παρέχει έναν δείκτη που μπορεί να μας βοηθήσει να προβλέψουμε την ανταπόκριση που θα έχουν οι ωοθήκες κατά την διάρκεια μιας θεραπείας διέγερσηςτων ωοθηκών.

Η ΑΜΗ είναι μια ορμόνη που παράγεται από τα πολύ μικρά ωοθυλάκια που βρίσκονται στις ωοθήκες. Η τιμή της είναι σχετικά σταθερή κατά την διάρκεια του κύκλου γι αυτό και η εξέταση μπορεί να γίνει οποιαδήποτε ημέρα του κύκλου.

Σύμφωνα με μια έρευνα που δημοσιεύτηκε το Δεκέμβριο του 2015 στο περιοδικό Clinical Endocrinology, η ανταπόκριση των ωοθηκών εξαρτάται από τα επίπεδα της ΑΜΗ και μειώνεται καθώς μειώνεται και η τιμή της ΑΜΗ. Πολλά κέντρα παγκοσμίως χρησιμοποιούν πολύ υψηλές δόσεις φαρμάκων με την ελπίδα να βελτιώσουν την ανταπόκριση των ωοθηκών.

Παρόλα αυτά δεν είναι τελικά καθόλου βέβαιο ότι οι υψηλότερες δόσεις έχουν καλυτέρα αποτελέσματα. Οι μεγαλύτερες δόσεις φαρμάκων μπορεί να δώσουν λίγα περισσότερα ωάρια αλλά τελικά το ποσοστό κυήσεων παραμένει το ίδιο. Η ηλικία είναι επίσης ένας πολύ σημαντικός δείκτης για την γονιμότητα της γυναίκας. Μια νέα γυναίκα, ηλικίας κάτω των 36ετών με χαμηλή ΑΜΗ δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα έχει φτωχή ανταπόκριση αλλά ότι είναι μια γυναίκα με όχι τόσο πολλά ωάρια αλλά αρκετά νέα ώστε να μείνει έγκυος. Όλο και περισσότεροι επιστήμονες φαίνεται να υποστηρίζουν ότι τελικά η ανταπόκριση των ωοθηκών εξαρτάται από τον αριθμό των ωαρίων που έχουν την ικανότητα να ανταποκριθούν στη θεραπεία και όχι στη δόση των φαρμάκων.

Αυτό που παίρνουμε είναι αυτό που η ωοθήκη μπορεί να μας δώσει. Δόσεις άνω των 300 μονάδων είναι πολύ πιθανό να μην προσφέρουν τίποτα περισσότερο στις ωοθήκες. Ο «βομβαρδισμός» των ωοθηκών με υψηλότερες δόσεις φαρμάκων δίνει έμφαση στην ποσότητα αλλά όχι στην ποιότητα των ωαρίων. Δυο μεγάλες έρευνες που βρίσκονται αυτή τη στιγμή σε εξέλιξη αναμένεται να δώσουν την τελική απάντηση για το εάν έχει νόημα να χορηγούνται υψηλές δόσεις φαρμάκων σε γυναίκες με χαμηλή ανταπόκριση ωοθηκών.

Ο στόχος είναι να έχουμε λίγα και καλά ωάρια και όχι ωοθήκες με πολλά ωάρια, χαμηλής ποιότητας έμβρυα και αποτυχημένες θεραπείες.

Σωτηρία Καλύβη, Mαία, πιστοποιημένη συντονίστρια θεραπειών υποβοηθούμενης αναπαραγωγής (IVF Coordinator)