Εξωσωματική γονιμοποίηση: Απο την αρχή έως σήμερα

14 Φεβ. 2017

alan trounson

Όπως ανέφερα στο πρώτο μου άρθρο, οι δυσκολίες που αντιμετώπιζαν οι γιατροί και κατ’ επέκταση οι ασθενείς στην αρχή ήταν Α) o χρόνος λήψης του ωαρίου (για αυτό τον λόγο επινοήθηκε το «eggmobile», το εργαστήριο σε ρόδες, με το όποιο ολόκληρη η ιατροβιολογική ομάδα έπρεπε να αναμένει επί ώρες την κατάλληλη στιγμή της ωοληψίας) και Β) η λαπαροσκόπηση (η μοναδική τεχνική για την λήψη του ωαρίου). Σκεφτείτε τις περιπτώσεις που το ωοθυλάκιο είχε ήδη σπάσει ή ήταν άδειο, γεγονός όχι και τόσο σπάνιο σε γυναίκες που προσπαθούσαν με τον φυσικό τους κύκλο.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, στην Αμερική, μια άλλη ομάδα από το Jones Institute, προσπαθούσε να αυξήσει τον αριθμό των ωαρίων καθώς και την προβλεψιμότητα της ωορρηξίας με την χρήση νέων φαρμάκων που προέρχονταν από ούρα μετα-εμμηνοπαυσιακών γυναικών, τις λεγόμενες γοναδοτροφίνες. Με τη χρήση αυτών των φαρμάκων αυξήθηκε η ποσότητα των παραγόμενων ωαρίων ανά κύκλο, από 1 ωάριο αμφίβολης ποιότητας, σε 2.1 - 2.6 ωάρια, καθώς και το ποσοστό επιτυχίας της θεραπείας (περίπου 30%). Παρ' όλα αυτά την ίδια στιγμή που οι ωοθήκες παρήγαγαν περισσότερα ωάρια, η υπόφυση παρήγαγε την LH ή ωχρινοτρόπο ορμόνη με αποτέλεσμα τα ωοθυλάκια να προκαλούν ωορρηξία.

Ως εκ τούτου οι λήψεις αναγκαστικά έπρεπε να λαμβάνουν χώρα πολύ πριν την έκκριση της LH. Το 1984 ο Porter χρησιμοποίησε για πρώτη φορά κάποιες νέες ουσίες, τα συνθετικά ανάλογα της ορμόνης GnRH, με τα οποία μπλόκαρε την έκκριση της LH ορμόνης από την υπόφυση. Αυτό έλυσε το πρόβλημα της πρόωρης ωορρηξίας αλλά δημιούργησε ένα νέο κίνδυνο, αυτόν της υπερδιέγερσης.

Με τον όρο υπερδιέγερση εννοούμε την υπερβολική παραγωγή ωαρίων η οποία προκαλεί μεγάλη αύξηση των οιστρογόνων στο αίμα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα κάποιες γυναίκες με πιο ευαίσθητες ωοθήκες να παράγουν περισσότερα ωοθυλάκια ανά κύκλο (άνω των 15). Σε κάποιες περιπτώσεις οι ωοθήκες αντιδρούν υπερβολικά στα φάρμακα και παρατηρούνται τα εξής συμπτώματα: πρήξιμο στην κοιλιά, αδιαθεσία, πόνο ψηλά στο στομάχι, ναυτία ακόμα και δύσπνοια.

Σε κάποιες γυναίκες λόγο της συσσώρευσης ασκητικού υγρού στην κοιλιά, απαιτείται αφαίρεση κάποιας ποσότητας υγρού με δια-κολπικη παρακέντηση. Το σύνδρομο της υπερδιέγερσης περνάει σε περίπου δυο εβδομάδες, χωρίς να επιβαρύνει την υγεία της γυναίκας ή του εμβρύου.

Πως προλαμβάνεται; Με χαμηλότερη δοσολογία γοναδοτροφινών και με αποφυγή της εγκυμοσύνης. Σε γυναίκες με "υπερπαραγωγή" ωαρίων, συνιστούμε κατάψυξη όλων των εμβρύων και όχι άμεση τοποθέτηση. Το επίτευγμα της εξωσωματικής γονιμοποίησης θα ήταν αδύνατο χωρίς την ανάπτυξη της λαπαροσκοπικής χειρουργικής αλλά οι εξελίξεις στον τομέας της κρυοβιολογίας επέτρεψαν την σταθεροποίηση των ποσοστών επιτυχίας της εξωσωματικής γονιμοποίησης.

Στην αρχή τα περισσευούμενα έμβρυα δυστυχώς κατέληγαν έκτος μήτρας και δεν διατηρούνταν. Αυτό προκαλούσε ηθικά και θρησκεύτηκα διλήμματα στα ζευγάρια που δικαιολογημένα δεν δέχονταν την αδικαιολόγητη απώλεια των εμβρύων τους. Η πρώτη κύηση από κατεψυγμένο έμβρυο πραγματοποιήθηκε το 1983 από την ομάδα του Trounson και Mohr στην Αυστραλία αλλά δεν εξελίχθηκε σε γέννηση υγιούς μωρού καθότι έσπασαν τα νερά και χάθηκε η κύηση στις 24 εβδομάδες. Η έρευνα συνεχίστηκε και σύντομα η κατάψυξη από αργή, στην δεκαετία του 1980, εξελίχθηκε σε ταχεία κρυοσυντήρηση ή κρυσταλλοποίηση την δεκαετία του 1990. Έκτοτε η επιτυχία ανά προσπάθεια απόψυξης και τοποθέτησης ανέβηκε από το 13.4% το 1988 στο 27% το 2003. Στις μέρες μας η μεταφορά κρυοσηντηρημένων εμβρύων έχει την ίδια ή και υψηλότερη πιθανότητα επιτυχίας ακόμα και από τα φρέσκα έμβρυα!

Ίσως, ο μεγαλύτερος σταθμός στην εξέλιξη της εξωσωματικής γονιμοποίησης να είναι η μετάβαση από την λαπαροσκοπική στην υπερηχογραφική λήψη των ωαρίων. Η προηγούμενη μετάβαση και πάλι δεν πραγματοποιήθηκε σύντομα. Αρχικά η λήψη γίνονταν με υπερηχογραφική καθοδήγηση αλλά διαμέσου των κοιλιακών τοιχωμάτων. Στην αρχή της δεκαετίας του 1980 η δια-κοιλιακή λήψη ωαρίων εξελίχθηκε από τους Lenz και Lauritsen (1982), η δια-κυστική λήψη από τους ίδιους και αργότερα η δι-ουρηθρηκή λήψη από τον Parsons (1985). Τέλος το 1987 ο Wikland εξέλιξε την δια-κολπικη λήψη η οποία διεξάγεται μέχρι σήμερα.

Η επόμενη εξέλιξη προήλθε από την έρευνα για τον τρόπο τοποθέτησης των εμβρύων στη μήτρα. Οι πρώτες δύο τεχνικές Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής που αναπτύχθηκαν ήταν η GIFT και η ZIFT. Κατά την μέθοδο GIFT μόνο τα γεννητικά κύτταρα, το ωάριο και το σπερματοζωάριο δηλαδή, τοποθετούνται στην σάλπιγγα ενώ κατά την μέθοδος ZIFT στην σάλπιγγα τοποθετούνται έτοιμα έμβρυα. Η μέθοδος ZIFT βασίστηκε στην αρχή ότι η ένωση του ωαρίου και του σπερματοζωαρίου καθώς και η μετέπειτα εξέλιξη του εμβρύου λαμβάνει χώρα εντός της σάλπιγγας.

Στις αρχές τις δεκαετίας του 1990 οι τρεις τεχνικές ZIFT, GIFT και IVF είχαν συγκρίσιμα αποτελέσματα επιτυχίας. Αυτό που έγειρε αποφασιστικά την ζυγαριά προς την τεχνική IVF ήταν η αναγκαστική χρήση της λαπαροσκόπησης για τις τεχνικές ZIFT & GIFT. Μετά την δεκαετία του 1990 η τεχνική IVF καθιερώθηκε ως η κατ’ εξοχήν μέθοδος υποβοηθούμενη αναπαραγωγής.

Ολοκληρώνοντας, θα πρέπει να επισημάνω ότι για τα επιστημονικά επιτεύγματα που οδήγησαν την εξέλιξη της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής δεν ευθύνονται μόνο οι γιατροί: φυσικοί και μαθηματικοί επιστήμονες δημιούργησαν τους υπερήχους, βιολόγοι και φάρμακο-βιομηχανίες ανέπτυξαν τα καλλιεργητικά υλικά και τα φάρμακα διέγερσης των ωοθηκών, χημικοί και τεχνολόγοι τα πλαστικά αναλώσιμα και τους καθετήρες τοποθέτησης των εμβρύων και τέλος, εμβρυολόγοι, κλινικοί επιστήμονες και στατιστικολόγοι συνεργάστηκαν σε όλα τα επίπεδα έρευνας και κλινικής.

Για περισσότερο από 50 χρόνια στρατιές επιστημόνων εργάστηκαν και έβαλαν τα θεμέλια για τις επιτυχίες που ακολούθησαν. Αυτό που σήμερα θεωρείται απλό και ασφαλές κάποτε ήταν αόριστο και επικίνδυνο. Ένα μεγάλο μπράβο και ευχαριστώ αξίζει σε όλους τους αγνώστους επιστήμονες για την υπερπροσπάθεια να εξελίξουν την κλινική αντιμετώπιση της υπογονιμότητας.

Γεώργιος Πιστοφίδης, MB. BS. FRCOG, Χειρουργός Γυναικολόγος

 

 

icon-newsletter

Newsletter

icon-testimonials

Η Εμπειρία σας

Μοιραστείτε την εμπειρία που είχατε μαζί μας.

icon-testimonials-writeΓράψτε την εμπειρία σας

icon-testimonials-readΔιαβάστε τις εμπειρίες των άλλων

Διαγνωστική & Θεραπευτική Γυναικολογία

facebook-iconyoutube-icon

Όροι χρήσης | Site map

Copyright © 2015

 

Επικοινωνία

Νίκης 38 (Νέα Φιλοθέη)
151 23 Μαρούσι
Τ:210.68.56.290
F:210.68.56.291
Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
www.athens-gynecology.gr