Παχυσαρκία και ικανότητα αναπαραγωγής

05 Μαρ. 2017

obesity and ivf

Παχυσαρκία ονομάζεται η κατάσταση συγκέντρωσης υπερβολικού σωματικού λίπους και αποτελεί σοβαρό παράγοντα κινδύνου για την υγεία. Ο φυσιολογικός δείκτης μάζας για τις γυναίκες είναι 18.5 - 25kg/m2. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας το ποσοστό της παχυσαρκίας παγκοσμίως, από το 1980 μέχρι σήμερα, έχει διπλασιαστεί. Στην Αγγλία υπολογίζεται ότι το 26.1% του ενήλικου γυναικείου πληθυσμού είναι παχύσαρκες με δείκτη μάζας σώματος (ΒΜΙ) μεγαλύτερο των 30kg/m2 ενώ πριν από δυο δεκαετίες το ποσοστό αυτό ήταν 16.2.

Στην Ελλάδα το ποσοστό των παχύσαρκων γυναικών είναι 19.9% του ενήλικου γυναικείου πληθυσμού. Υπολογίζεται επίσης ότι το 2020 το ποσοστό αυτό θα φτάσει το 30% και το 2030 το 40%! Είναι πλέον δεδομένο ότι η παχυσαρκία έχει σοβαρή συσχέτιση με την υπογονιμότητα όπως και με σοβαρές επιπλοκές στην εγκυμοσύνη. Φαίνεται λοιπόν ότι ένας αυξανόμενος αριθμός υπέρβαρων και παχύσαρκων γυναικών αλλά και γυναικών μεγαλύτερων σε ηλικία χρειάζονται την βοήθεια μεθόδων υποβοηθούμενης αναπαραγωγής για να αποκτήσουν παιδί.

Τι αποτελέσματα όμως έχουν οι μέθοδοι υποβοηθούμενης αναπαραγωγής σε παχύσαρκες γυναίκες;

Εκτενής μελέτες έχουν δείξει ότι παχύσαρκες γυναίκες που υποβάλλονται σε θεραπείες γονιμότητας έχουν αρκετά χαμηλότερα ποσοστά επιτυχούς εγκυμοσύνης και υψηλότερα ποσοστά αποβολών. Ο κίνδυνος πρόωρου τοκετού αυξάνεται κατά 1.5-2 φορές σε γυναίκες με BMI > 30kg/m2. Το σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών που συνδέεται με υπογονιμότητα επίσης έχει σημαντική συσχέτιση με παχυσαρκία. Ο υψηλός δείκτης μάζας έχει έντονα αρνητική επιρροή στην γονιμότητα όταν πρόκειται για γυναίκες νεότερες κάτω των 35 ετών ενώ η αρνητική επιρροή μειώνεται καθώς αυξάνεται η ηλικία.

Πως τελικά επηρεάζει η παχυσαρκία την γονιμότητα και τα αποτελέσματα της εξωσωματικής γονιμοποίησης;

Ο λιπώδης ιστός είναι ένας ενδοκρινής αδένας που παράγει ορμόνες οι οποίες ελέγχουν την πρόσληψη θερμίδων. Οι ορμόνες αυτές παίζουν πολύ σημαντικό ρόλο στην ρύθμιση των αναπαραγωγικών λειτουργιών δρώντας στον εγκέφαλο αλλά και στις ωοθήκες. Είναι πολύ πιθανό ότι η παχυσαρκία, ως μια κατάσταση παρατεταμένης υπερπρόσληψης θερμίδων οδηγεί σε μια συνεχής διαταραχή των ορμονών της αναπαραγωγής με αύξηση των επιπέδων της τεστοστερόνης και σε ορισμένες περιπτώσεις την εμφάνιση των πολυκυστικών ωοθηκών. Επίσης τα αυξημένα επίπεδα των ορμονών που παράγονται από τον λιπώδη ιστό οδηγούν σε μη αίσθηση κορεσμού με αποτέλεσμα την συνεχή πρόσληψη θερμίδων. Από τον λιπώδη ιστό παράγονται επίσης βλαβερές ουσίες, κυρίως ελεύθερα λιπαρά οξέα και κυτοκίνες.

Η αυξημένη παραγωγή αυτών των ουσιών προκαλεί μια φλεγμονώδη αντίδραση κι αυτός είναι ένας άλλος μηχανισμός που συνδέει την υπογονιμότητα με την παχυσαρκία. Η δράση των ουσιών αυτών στην ωοθήκη σχετίζεται με δυσλειτουργία και καταστροφή των μιτοχονδρίων και τελικά σε παραγωγή ωαρίων με μοριακά ελαττώματα, δηλαδή κακής ποιότητας ωάρια. Επιπλέον τα χαμηλότερα ποσοστά εμφύτευσης σε παχύσαρκες γυναίκες (παρόλο που μπορεί να έχουν μεταφερθεί μορφολογικά καλής ποιότητας έμβρυα)υποδηλώνει ότι είτε τα έμβρυα έχουν ελάττωμα σε μοριακό / γενετικό επίπεδο ή η παχυσαρκία δρα επίσης αρνητικά στην δεκτικότητα του ενδομητρίου.

Η τελευταία υπόθεση ενισχύεται από το γεγονός ότι τα ποσοστά εμφύτευσης είναι χαμηλότερα ακόμα και σε περιπτώσεις που μεταφέρονται έμβρυα από δωρεά ωαρίων, δηλαδή θεωρητικά πολύ καλής ποιότητας έμβρυα. Επίσης γυναίκες με ΒΜΙ>30 εμφανίζουν συχνότερα πολύποδες ενδομητρίου που συχνά επηρεάζουν την εμφύτευση του εμβρύου. Επιπροσθέτως γυναίκες με υψηλό ΒΜΙ χρειάζονται μεγαλύτερες δόσεις φαρμάκων για να επιτευχθεί διέγερση των ωοθηκών και συχνά, παρόλο των υψηλών δόσεων, έχουμε χαμηλή ανταπόκριση στα φάρμακα.

Τι αλλαγές χρειάζεται να γίνουν για να βελτιστοποιηθεί η γονιμότητα και τα αποτελέσματα των θεραπειών υποβοηθούμενης αναπαραγωγής πριν την έναρξη της θεραπείας;

Οι διατροφικές αλλαγές και η συστηματική άσκηση με σκοπό την μείωση των προσλαμβανομένων θερμίδων και την αύξηση κατανάλωσης ενέργειας είναι αλλαγές πρώτης γραμμής και αποτελούν τον ακρογωνιαίο λίθο για την διαχείριση της παχυσαρκίας. Οι διατροφικές αλλαγές πρέπει να γίνονται σε συνεννόηση με ειδικό διαιτολόγο και θα πρέπει να αποφεύγονται οι δίαιτες που ενθαρρύνουν πολύ χαμηλή πρόσληψη θερμίδων (<800Kcal/ημέρα).

Η φυσική άσκηση θα πρέπει να γίνεται συστηματικά,5 φορές την εβδομάδα και να διαρκεί περίπου 30-60 λεπτά. Η άσκηση που θα πρέπει να ταιριάζει στην καθημερινή ρουτίνα του ατόμου ώστε να έχει διάρκεια. Γρήγορο περπάτημα, δουλειές στον κήπο ή συμμετοχή σε ομαδικά προγράμματα άσκησης είναι κάποιες επιλογές άσκησης. Η μεγαλύτερη πρόκληση είναι η εύρεση της κατάλληλης αλλαγής συνηθειών που θα έχει διάρκεια και συνέπεια. Σε ορισμένες περιπτώσεις χρειάζεται ψυχολογική υποστήριξη από ειδικούς συμβούλους σε συνδυασμό με τις παραπάνω αλλαγές. Σε μια έρευνα παρατήρησης φάνηκε ότι η μακροχρόνια συνέπεια σε διατροφικές αλλαγές και άσκηση οδήγησε σε 65% αύξηση του ποσοστού κυήσεων μετά από εξωσωματική!

Συνοψίζοντας, είναι ξεκάθαρο ότι η παχυσαρκία έχει σοβαρά αρνητική επίδραση στην γονιμότητα και στα αποτελέσματα της εξωσωματικής γονιμοποίησης. Αυτή η αρνητική δράση φαίνεται να έχει μεγαλύτερη επιρροή σε γυναίκες κάτω των 35 ετών.

Η παχυσαρκία φαίνεται ότι επιδρά αρνητικά στην ποιότητα των ωαρίων και στην δεκτικότητα του ενδομητρίου. Είναι συνετό λοιπόν να γίνεται προσπάθεια μείωσης του βάρους πριν την έναρξη θεραπειών γονιμότητας ώστε να βελτιστοποιηθούν τα αποτελέσματα.

Σωτηρία Καλύβη, Mαία, πιστοποιημένη συντονίστρια θεραπειών υποβοηθούμενης αναπαραγωγής (IVF Coordinator)

Πηγή: The Obstetrician & Gynaecologist 27/01/2017

 

 

icon-newsletter

Newsletter

icon-testimonials

Η Εμπειρία σας

Μοιραστείτε την εμπειρία που είχατε μαζί μας.

icon-testimonials-writeΓράψτε την εμπειρία σας

icon-testimonials-readΔιαβάστε τις εμπειρίες των άλλων

Διαγνωστική & Θεραπευτική Γυναικολογία

facebook-iconyoutube-icon

Όροι χρήσης | Site map

Copyright © 2015

 

Επικοινωνία

Νίκης 38 (Νέα Φιλοθέη)
151 23 Μαρούσι
Τ:210.68.56.290
F:210.68.56.291
Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
www.athens-gynecology.gr