Ηλικία και Υπογονιμότητα
![]() |
Γεώργιος Πιστοφίδης MB. BS. FRCOG Χειρουργός Γυναικολόγος |
Η ηλικία της γυναίκας
Οι ωοθήκες είναι όργανα που απλά αποθηκεύουν ωάρια αλλά δεν παράγουν! Τα ωάρια παράγονται αποκλειστικά κατά την εμβρυική ηλικία κάθε γυναίκας. Από τι στιγμή που ξεκινάει ο εμμηνορροϊκός κύκλος στη ζωή της γυναίκας, αρχίζει η χρήση των ωαρίων χωρίς αντικατάσταση αυτών. Συνεπώς, όσο περνάει η ηλικία, χρησιμοποιούνται όλα και περισσότερα ωάρια με αποτέλεσμα να μειώνονται τα αποθέματα.
Τα καλύτερα και γονιμότερα ωάρια τα καταναλώνει ο οργανισμός όταν η γυναίκα είναι νέα, δηλαδή 15-30 ετών. Με τις κοινωνικές αλλαγές και την ισχυροποίηση της γυναικείας θέσης στο κοινωνικό στερέωμα, οι γυναίκες/τα ζευγάρια, αποφασίζουν να κάνουν παιδιά σε μεγαλύτερες ηλικίες, όταν έχουν σταθεροποιήσει τη σχέση τους και την οικονομική τους κατάσταση. Επίσης, αυξάνονται οι γάμοι σε μεγαλύτερη ηλικία ή οι δεύτεροι γάμοι. Το πρόβλημα αυτό, όπως δείχνει και η φωτογραφία στο εξώφυλλο του “The Economist”, δεν αφορά μόνον την χώρα μας αλλά είναι παγκόσμιο φαινόμενο.
Η ηλικία της γυναίκας λοιπόν είναι ένας πολύ σημαντικός παράγοντας για την επίτευξη εγκυμοσύνης. Το πραγματικό πρόβλημα είναι ο αριθμός και η ποιότητα των ωαρίων της γυναίκας: όπως αναφέρθηκε, ο αριθμός των ωαρίων μειώνεται όσο αυξάνει η ηλικία και αντίστοιχα η ποιότητα των ωαρίων γίνεται χειρότερη. Αυτό αυτόματα επηρεάζει και την ποιότητα των εμβρύων. Ακριβώς για αυτό το λόγο, πολλά ζευγάρια πια χρειάζονται τη βοήθεια θεραπειών υπογονιμότητας, όπως η εξωσωματική γονιμοποίηση, προκειμένου να ξεπεραστούν αυτά τα προβλήματα. Τα ζευγάρια αυτά πρέπει να ξέρουν ότι η ποιότητα των ωαρίων, όπως και ο αριθμός των εμβρύων, είναι ένας καθοριστικός παράγοντας για την επίτευξη εγκυμοσύνης.
Όσο αυξάνει η ηλικία της γυναίκας, τόσο αυξάνει και ο κίνδυνος αποβολών, δηλαδή στην ηλικία 25-29 ετών ο κίνδυνος αποβολής είναι 10%, ενώ στην ηλικία των 40-44 είναι 34%. Επιπλέον, όσο πιο προχωρημένη είναι η ηλικία της γυναίκας, τόσο αυξάνει ο κίνδυνος χρωμοσωμικών ανωμαλιών στο έμβρυο. Ευτυχώς όμως αυτές μπορούν να αναγνωρισθούν και να αντιμετωπιστούν νωρίς.
Η ηλικία του άνδρα
Η ηλικία του άντρα φαίνεται ότι δεν έχει τόσο μεγάλη σημασία για τους πιο κάτω λόγους. Ωστόσο παρατηρείται μια φυσιολογική φθορά κυρίως μετά τα 55 χρόνια.
- Το σπέρμα στους άντρες παράγεται συνέχεια, σε αντίθεση με τα ωάρια στις γυναίκες που παράγονται στις ωοθήκες κατά την εμβρυική ηλικία. Ο γυναικείος οργανισμός δεν μπορεί να παράγει νέα ωάρια. Η γυναίκα έχει ένα «απόθεμα» ωαρίων στις ωοθήκες της. Όταν αυτό τελειώσει, δεν υπάρχει τρόπος να αναπληρωθεί.
- Τα ωάρια «γερνούν» με την πάροδο του χρόνου, ενώ αντίθετα το σπέρμα παράγεται συνέχεια και είναι πάντα «φρέσκο».
- Η ποιότητα των εμβρύων εξαρτάται κυρίως από το ωάριο, όχι από την ποιότητα του σπερματοζωαρίου. Ο κρίσιμος παράγοντας είναι αν το σπερματοζωάριο μπορεί να γονιμοποιήσει το ωάριο. Το σπέρμα μεγαλύτερων σε ηλικία ανδρών μπορεί να έχει μειωμένο δυναμικό γονιμοποίησης.
Είναι προφανές ότι η επίτευξη εγκυμοσύνης εξαρτάται κατά πολύ από την ηλικία της γυναίκας, όταν αυτή χρησιμοποιεί τα δικά της ωάρια. Αν χρησιμοποιηθούν ωάρια από δότρια ωαρίων, τότε παίζει ρόλο η ηλικία της δότριας, ενώ δεν παίζει ρόλο πια η ηλικία της γυναίκας που επιθυμεί να κυοφορήσει. Με λίγα λόγια, έχει σημασία η ηλικία των ωαρίων, αλλά όχι η ηλικία της μήτρας που θα κυοφορήσει.

